Top
Header

(Upload on December 5 2012) [ 日本語 | English ]

Ericaceae Juss. (ツツジ科)






Mount Usu / Sarobetsu post-mined peatland
From left: Crater basin in 1986 and 2006. Cottongrass / Daylily

[ Engler's syllabus( エングラー体系 )| Bentham-Hooker system) | Plant taxonomy ]

Ericales (ツツジ目)


Clethraceae (リョウブ)
Pyrolaceae (イチヤクソウ)
15 genera
Ericaceae (ツツジ, s.s.)
pollen tetrad (4集粒花粉) = Ericaceae ↔ pollen non-tetrad (= Diapensiaceae, Pyrolaceae, and Clethraceae)

nr18S + rbcL sequences

Ericaceae (s.l.) = Ericaceae (s.s.) + Empetraceae + Epacridaceae + Pyrolaceae + Monotropaceae
Empetraceae (ガンコウラン)
Epacridaceae

Ericaceae (s.s.)

2500 spp in 80 genera
Symbiosis with mycorrhizae (菌根菌)
Subfam. Rhododendroideae (ツツジ)
Arctous (A. Gray) Nied. (ウラシマツツジ)

A. alpinus (L.) Nied. var. japonicus (Nakai) Ohwi (ウラシマツツジ)

Gaultheria L. (シラタマノキ)
Enkianthus Lour. (ドウダンツツジ)
Andromeda (ヒメシャクナゲ)
Leucothoe Sm. (イワナンテン)
Pieris (アセビ)
Lyonia (ネジキ)
Parapyrola (イワナシ)
Chamaedaphne (ヤチツツジ)
Harrimanella (ジムカデ)
Cassiope (イワヒゲ)
Arcteria (コメバツガザクラ)
Loisleuria (ミネズオウ)
Phyllodoce (ツガザクラ)
Tsusiophyllum (ハコネコメツツジ)
Rhododendron L. (ツツジ)
Menziesia (ヨウラクツツジ)
Bryanthus (チシマツガザクラ)
Ledum (イソツツジ)
Tripetaleia (ホツツジ)
Subfam. Arbutoideae イワナシ
Heath
Arbutus L. (Madroña, Madroño, Madrone)

A. menziesii Pursh: NW

Arctostaphylos
Comarostaphylis
Ornithostaphylos
Xylococcus

Subfam. Rhododendroideae

Gaultheria L. (シラタマノキ) in Japan


Ca 170-180 shrub species in the world
Three species in Japan:
G. adenothrix (Miq.) Maxim. (アカモノ)
G. miqueliana Takeda (シラタマノキ)
G. japonica (A. Gray) Sleumer (ハリガネカズラ), not distributed in Hokkaido

Subfam. Rhododendroideae

Ledum L. (イソツツジ)


Confusing group (Hultén 1968, Satake et al. 1989)
Distribution: mainly the Arctic regions of the northern Hemisphere
Japan - Alaska
Ledum palustre L.

Vaccinium L. (スノキ)


Subgenus Oxycoccos

Section Oxycoccus
V. macrocarpon Ait. (オオツルコケモモ)
V. microcarpum (Turcz.) Schmaih. (ヒメツルコケモモ)
V. oxycoccos L. (ツルコケモモ)
Section Oxycoccoides
V. erythrocarpum Michx. (not distributed in Japan)

Subgenus Vaccinium

Section Batodendron
Section Brachyceratium
Section Bracteata
Section Ciliata
Section Cinctosandra
Section Conchophyllum
Section Cyanococcus
Section Eococcus
Section Epigynium
Section Galeopetalum
Section Hemimyrtillus
V. smallii A. Gray
Section Myrtillus

V. ovalifolium Sm.

Section Neurodesia
Section Oarianthe
Section Oreades
Section Oreades
Section Polycodium
Section Pyxothamnus
Section Vaccinium

V. uliginosum L.

Section Vitis-idaea

V. vitis-idaea L.

Subfam. Rhododendroideae

Rhododendron L. (ツツジ)


Rhododendron = rhodos (rose, Gr) + dendron (tree, Gr)
Shrubs (common) - Trees (rare)
Leaf: dimorphic by spring and summer leaves

Subgenera

Rhododendron L.: small leaf or lepidotes (with scales on the underside of their leaves), a few hundred species, type: R. ferrugineum
The tropical rhododendrons (Section Vireya, ca 300 species) are sometimes split off as a ninth subgenus
Hymenanthes (Blume) K. Koch: large leaf or elepidotes (without scales on the underside of their leaves): ca 140 species, type: R. degronianum
Pentanthera G. Don: deciduous azaleas; ca 25 species, type R. luteum
Tsutsusi: evergreen azaleas, ca 110 species; type R. indicum
Azaleastrum Planch.: five species; type R. ovatum
Candidastrum (Sleumer) Philipson et Philipson: only R. albiflorum
Mumeazalea M. N. Philipson et Philipson: only R. semibarbatum
Therorhodion Maxim.: only R. camtschaticum

Japan

R. adamsii Rehder (カラフトミヤマツツジ)
R. albrechtii Maxim. (ムラサキヤシオツツジ)
R. amagianum (Makino) Makino (アマギツツジ)
R. amakusaense (K. Takada ex T. Yamaz.) T. Yamaz. (アマクサミツバツツジ)
R. amanoi Ohwi (サキシマツツジ)
R. aureum Georgi (キバナシャクナゲ)
R. boninense Nakai (ムニンツツジ)
R. brachycarpum D. Don ex G. Don (ハクサンシャクナゲ)
R. breviperulatum Hayata (ナンオウツツジ)
R. dauricum L. (エゾムラサキツツジ)
R. degronianum Carrière (アズマシャクナゲ)

var. amagianum (T. Yamaz.) T. Yamaz. (アマギシャクナゲ)
f. leucanthum (Makino) H. Hara (シロバナアズマシャクナゲ)
f. nakaii (Komatsu) H. Hara (フチベニシャクナゲ)
f. variegatum Nakai (フイリシャクナゲ)

R. dilatatum Miq. (ミツバツツジ, the type)
R. eriocarpum (Hayata) Nakai (マルバサツキ)

var. tawadae Ohwi (センカクツツジ)

R. formosanum Hemsl. (タイワンシャクナゲ)
R. hyugaense (T. Yamaz.) T. Yamaz. (ヒュウガミツバツツジ)
R. indicum (L.) Sweet (サツキ)
R. japonoheptamerum Kitam.

var. hondoense (Nakai) Kitam. (ホンシャクナゲ)

f. leucanthum (Nakai) T. Yamaz. (シロバナホンシャクナゲ)

var. japonoheptamerum (ツクシシャクナゲ)

f. albiflorum (Takeda) T.Yamaz. (シロバナツクシシャクナゲ)

var. kyomaruense (T. Yamaz.) Kitam. (キョウマルシャクナゲ)
var. okiense T. Yamaz. (オキシャクナゲ)

R. kaempferi Planch. var. kaempferi (ヤマツツジ) R. kanehirae E. H. Wilson (ウライツツジ)
R. kawakamii Hayata (シマシャクナゲ)
R. keiskei Miq. (ヒカゲツツジ)

var. hypoglaucum Suto et T. Suzuki (ウラジロヒカゲツツジ)
var. ozawae T. Yamaz. (ハイヒカゲツツジ)

R. kiusianum Makino (ミヤマキリシマ)
R. kiyosumense (Makino) Makino (キヨスミミツバツツジ)
R. komiyamae Makino (アシタカツツジ)
R. lagopus Nakai

var. lagopus (ダイセンミツバツツジ)
var. niphophilum (T. Yamaz.) T. Yamaz. (ユキグニミツバツツジ)

R. lapponicum (L.) Wahlenb. (サカイツツジ, s.l.)

ssp. alpinum (Glehn) A. P. Khokhr. (モウセンツツジ)
ssp. parvifolium (Adams) T. Yamaz. (サカイツツジ)

R. latoucheae Franch. (セイシカ)

var. amamiense (Ohwi) T. Yamaz. (アマミセイシカ)

R. macrosepalum Maxim. (モチツツジ)

f. albiflorum (Honda) H. Hara (シロバナモチツツジ)

R. makinoi Tagg ex Nakai (ホソバシャクナゲ)

f. leucanthum (Makino) Sugim. (シロバナホソバシャクナゲ)
f. muranoanum (Makino) H. Hara (クルマザキホソバシャクナゲ)
f. plenum Sugim. (ヤエホソバシャクナゲ)

R. mariesii Hemsl. et E. H. Wilson (シュジョウツツジ)
R. mayebarae Nakai et H. Hara (ナンゴクミツバツツジ)

var. ohsumiense T. Yamaz. (オオスミミツバツツジ)
f. leucanthum (Hatus.) T. Yamaz. (シロバナナンゴクミツバツツジ)

R. micranthum Turcz. (ホザキツツジ)
R. molle (Blume) G. Don (トウレンゲツツジ)
R. mucronulatum Turcz.

var. chejuense Davidian (タンナゲンカイ)
var. ciliatum Nakai (ゲンカイツツジ)

f. leucanthum T. Yamaz. (シロバナゲンカイツツジ)

var. mucronulatum (カラムラサキツツジ)

f. albiflorum (Nakai) Okuyama (シロバナカラムラサキツツジ)

R. nakaharae Hayata (ナカハラツツジ)
R. nipponicum Matsum. (オオバツツジ)
R. noriakianum Suzuki (イサオツツジ)
R. nudipes Nakai (サイゴクミツバツツジ)

var. kirishimense T. Yamaz. (キリシマミツバツツジ)
var. nagasakianum (Nakai) T. Yamaz. (ヒメミツバツツジ)

R. oldhamii Maxim. (キンモウツツジ)
R. osuzuyamense T. Yamaz. (ウラジロミツバツツジ)
R. ovatum (Lindl.) Planch. (ランダイヒカゲツツジ, s.l.)

var. lamprophyllum (Hayata) Y. C. Liu, F. Y. Lu et C. H. Ou (ランダイヒカゲツツジ)

R. pentaphyllum Maxim.

var. nikoense Komatsu (アカヤシオ)

f. albiflorum Asai et E. Torii (ユキヤシオ)

var. pentaphyllum (ツクシアケボノツツジ)
var. shikokianum T. Yamaz. (アケボノツツジ)

R. pseudochrysanthum Hayata (ニイタカシャクナゲ)

ssp. morii (Hayata) T. Yamaz. (モリシャクナゲ)

var. taitunense T. Yamaz. (アカボシシャクナゲ)
var. nankotaisanense (Hayata) T. Yamaz. (ナンコシャクナゲ)

R. quinquefolium Bisset et S. Moore (シロヤシオ)

f. speciosum N.Yonez. (カノコゴヨウツツジ)

R. reticulatum D. Don ex G. Don (コバノミツバツツジ)

f. albiflorum (Makino) Makino (シロバナコバノミツバツツジ)
f. bifolium (T. Yamaz.) T. Yamaz. (ムギコバノミツバツツジ)
f. ciliatum (Nakai) Sugim. (アラゲミツバツツジ)
f. glabrescens (Nakai et H. Hara) T. Yamaz. (ツクシコバノミツバツツジ)
f. parvifolium (T. Yamaz.) T. Yamaz. (ニシキコバノミツバツツジ)
f. versicolor (Nakai) H. Hara (ゲンペイコバノミツバツツジ)

R. ripense Makino (キシツツジ)

f. leucanthum Sugim. (シロバナキシツツジ)

R. rubropilosum Hayata (アカゲツツジ)
R. sanctum Nakai (ジングウツツジ)

var. lasiogynum Nakai ex H. Hara (シブカワツツジ)

f. albiflorum Sugim. (シロバナシブカワツツジ)

R. sataense Nakai (サタツツジ)
R. scabrum G. Don (ケラマツツジ)

f. albiflorum Hatus. (シロケラマ)
f. roseum Hatus. et Kudaka (モモケラマ)

R. schlippenbachii Maxim. (クロフネツツジ)
R. semibarbatum Maxim. (バイカツツジ)
R. serpyllifolium (A.Gray) Miq.

f. seigaiunzen T. Yamaz. (セイガイウンゼン)
var. albiflorum Makino (シロバナウンゼンツツジ)

f. usukiunzen T. Yamaz. (ウスキウンゼン)

var. serpyllifolium (ウンゼンツツジ)

f. album T.Yamaz. (シロウンゼン)

R. simsii Planch. (タイワンヤマツツジ)
R. taiwanalpinum Ohwi (ヒメキンモウツツジ)
R. tashiroi Maxim. (サクラツツジ)
R. tebotan Komatsu (テボタン)
R. tosaense Makino (フジツツジ)

f. albiflorum T. Yamaz. (シロバナフジツツジ)

R. transiens Nakai (オオヤマツツジ)
R. tschonoskii Maxim. (コメツツジ)

ssp. trinerve (Franch. ex H. Boissieu) Kitam. (オオコメツツジ)
var. tetramerum (Makino) Komatsu (チョウジコメツツジ)
f. roseum Sugim. (ベニバナコメツツジ)

R. tsurugisanense (T. Yamaz.) T. Yamaz. (ツルギミツバツツジ)

var. nudipetiolatum T. Yamaz. (アカイシミツバツツジ)

R. tsusiophyllum Sugim. (ハコネコメツツジ)
R. uwaense H. Hara et T. Yamanaka (トキワバイカツツジ)
R. viscistylum Nakai (タカクマミツバツツジ)
R. wadanum Makino (トウゴクミツバツツジ)

f. kaimontanum Okuyama (カイミツバツツジ)
f. leucanthum (Makino) H. Hara (シロバナトウゴクミツバツツジ)

R. weyrichii Maxim. (オンツツジ)

var. psilostylum Nakai (タンナアカツツジ)
f. albiflorum T. Yamaz. (シロバナオンツツジ)
f. purpuriflorum T. Yamaz. (ムラサキオンツツジ)

R. yakuinsulare Masam. (ヤクシマヤマツツジ)
R. yakumontanum (T. Yamaz.) T.Yamaz. (ヤクシマミツバツツジ)
R. yakushimanum Nakai (ヤクシマシャクナゲ)

var. intermedium (Sugim.) T. Yamaz. (オオヤクシマシャクナゲ)

R. yedoense Maxim. ex Regel

var. hallaisanense (H. Lev.) T. Yamaz. (タンナチョウセンヤマツツジ) var. yedoense f. poukhanense (H. Lev.) Sugim. ex T. Yamaz. (チョウセンヤマツツジ)
f. leucanthum Nakai (シロバナチョウセンヤマツツジ
f. yedoense (ヨドガワツツジ)

Rhododendron trees for gardening

Subfam. Rhododendroideae

Enkianthus Lour. (ドウダンツツジ) in Japan


E. campanulatus (Miq.) G. Nicholson (サラサドウダン)
E. cernuus (Siebold et Zucc.) Makino

f. cernuus (シロドウダン)
f. rubens (Maxim.) Ohwi (ベニドウダン)

E. nudipes (Honda) Ohwi (コアブラツツジ)
E. perulatus (Miq.) C. K. Schneid. (ドウダンツツジ)

f. japonicus (Hook.f.) Kitam. (ヒロハドウダンツツジ)

E. quinqueflorus Lour. (コヤスドウダン)
E. sikokianus (Palib.) Ohwi (カイナンサラサドウダン)
E. subsessilis (Miq.) Makino (アブラツツジ)

var. angustifolius H. Hatta et K. Yoshida (ホソバアブラツツジ)

Subfam. Rhododendroideae

Leucothoe D. Don (イワナンテン)


L. keiskei Miq. (イワナンテン), not in Hokkaido
L. grayana Maxim. (ハナヒリノキ)

Subfam. Rhododendroideae

Menziesia Sm. (ヨウラクツツジ) in Japan


M. ciliicalyx (Miq.) Maxim. (ツリガネツツジ)

var. akiensis Hiyama (アキツリガネツツジ)
var. lasiostipes Ohwi (アラゲツリガネツツジ)

M. goyozanensis M. Kikuchi (ゴヨウザンヨウラク)
M. katsumatae M.Tash. et H. Hatta (ホザキツリガネツツジ)

f. duplex (Satomi et M.Hashim.) Satomi (フタエツリガネツツジ)

M. lasiophylla Nakai (ムラサキツリガネツツジ)

var. glabrescens Nakai (フジツリガネツツジ)
f. bicolor (Makino) Hiyama (ハコネツリガネツツジ)

M. multiflora Maxim. (ウラジロヨウラク)

var. tsuchiyae Hiyama (トネツリガネツツジ)
f. brevicalyx Hiyama (アズマツリガネツツジ)

M. pentandra Maxim. (コヨウラクツツジ)
M. purpurea Maxim. (ヨウラクツツジ)
M. yakushimensis M. Tash. et H. Hatta (ヤクシマヨウラクツツジ)
フッター