Top
Header

(Upload on October 8 2016) [ 日本語 | English ]

Scrophulariaceae Juss. (ゴマノハグサ科)






Mount Usu / Sarobetsu post-mined peatland
From left: Crater basin in 1986 and 2006. Cottongrass / Daylily

Figwort family

Lifeform: annual and perennial forbs except for one geneus froming shrub
Flower: bilateral (zygomorphic) or rarely radial (actinomorphic) symmetry
Distribution: cosmopolitan, mainly in temperate regions
Antirrhinum L. (キンギョソウ)
One exotic species: A. majus L. (キンギョソウ)
Bellardia (L.) All. (ヒサウチソウ)
Cymbalaria Hill (ツタバウンラン)
(APG: Plantaginaceae)
C. muralis P. Gaertn., B. Mey. et Scherb. (ツタバウンラン)
Digitalis L. (キツネノテブクロ)
Euphrasia L. (コゴメグサ)
Linaria Mill. (ウンラン)
Mazus Lour. (ムラサキサギゴケ)
Mimulus L. (ミゾホオズキ)
Pedicularis L. (シオガマギク)
Penstemon Mitch. (タルマエソウ)
Phygelius E. Mey. ex Benth. (ケープフクシア)
Two species in the world. No natives in Japan
P. aequalis Harv. ex Hiern
P. capensis E. Mey. ex Benth. (ケープフクシア)

[Engler's syllabus (エングラー体系)]

Russelia Jacq. (ハナチョウジ)
R. equisetiformis Schldtl. et Cham. (ハナチョウジ)
Siphonostegia Benth. (ヒキヨモギ)
APG: Orobanchaceae
S. chinensis Benth. ex Hook. et Arn. (ヒキヨモギ)
S. laeta S. Moore (オオヒキヨモギ)
Verbascum L. (モウズイカ)
Veronica L. (クワガタソウ)
Veronicastrum Heist. ex Fabr. (クガイソウ)

APG: Orobanchaceae

Bellardia (L.) All. (ヒサウチソウ)


B. latifolia (L.) Cuatrec. (ベニヒキヨモギ)
B. trixago (L.) All. (ヒサウチソウ)
B. viscosa (L.) Fisch. et C. A. Mey. (セイヨウヒキヨモギ)

Digitalis L. (キツネノテブクロ)


All species are primarily for gardening. A few species are escaped.
D. ferruginea L. (サビイロジギタリス)
D. grandiflora Mill. (オオバナジギタリス)
D. lanata Ehrh. (ケジギタリス)
D. lutea L. (キバナジギタリス)
D. purpurea L. (キツネノテブクロ)

(* tentative translation)

Euphrasia L. (コゴメグサ), eyebright


E. amurensis Freyn (アムールコゴメグサ)
E. coreana W. Becker (トゲトゲコゴメグサ)
E. coreanalpina Nakai ex Y. Kimura (チョウセンヒナコゴメグサ)
E. hachijoensis Nakai ex Furumi (ハチジョウコゴメグサ)
E. hirtella Jordan

var. paupera T. Yamaz. (ケコゴメグサ)

E. insignis Wettst.

ssp. iinumae (Takeda) T. Yamaz. (イブキコゴメグサ)

var. idzuensis (Takeda) T. Yamaz. (イズコゴメグサ)
var. kiusiana (Y.Kimura) T. Yamaz. (キュウシュウコゴメグサ)
var. makinoi (Takeda) T. Yamaz. (トサコゴメグサ) ssp. insignis var. daisenensis (Y. Kimura) Murata (ダイセンコゴメグサ)
var. insignis (ミヤマコゴメグサ), diverse
var. japonica (Wettst.) Ohwi (ホソバコゴメグサ)

var. nummularia (Nakai) T. Yamaz. (マルバコゴメグサ)
var. omiensis (Y. Kimura ex H. Hara) T. Yamaz. (オウミコゴメグサ)
var. pubigera (Koidz.) Murata (マツラコゴメグサ)
var. sadoensis Y. Kimura (サドコゴメグサ)
var. togakusiensis (Y. Kimura) Y. Kimura ex H. Hara (トガクシコゴメグサ)

E. kisoalpina Hid. Takah. et Ohba (コケコゴメグサ)
E. matsumurae Nakai (コバノコゴメグサ)

f. eglandulosa T. Shimizu (センナシヒメコゴメグサ)

E. maximowiczii Wettst. (タチコゴメグサ)
E. microphylla Koidz. (ナヨナヨコゴメグサ)
E. mollis (Ledeb.) Wettst. (チシマコゴメグサ)

var. pseudomollis (Juz.) T. Yamaz. (カラフトコゴメグサ)

E. multifolia Wettst. (ツクシコゴメグサ)

var. inaensis Hid. Takah. (イナコゴメグサ)
var. kirisimana Y. Kimura (クモイコゴメグサ)

E. nankotaizanensis Yamam. (ナンココゴメグサ)
E. pectinata Ten. (ダッタンコゴメグサ)

var. obtusiserrata (T. Yamaz.) T. Yamaz. (エゾノダッタンコゴメグサ)

E. tarokoana Ohwi (タロココゴメグサ)
E. transmorrisonensis Hayata

var. durietziana (Ohwi) T. C. Huang et M. J. Wu (ネバリコゴメグサ)
var. transmorrisonensis (ニイタカコゴメグサ)

E. yabeana Nakai (ヒナコゴメグサ)
North America
E. disjuncta Fernald et Wiegand (キョクチコゴメグサ*)
E. nemorosa (Pers.) Wallr. (アメリカコゴメグサ*)

[APG: Plantaginaceae]

Linaria Mill. (ウンラン, toadflax) in Japan


L. amethystea (Lam.) Hoffmans. et Link (ヒメウンラン)
L. bipartita (Vent.) Willd. (ムラサキウンラン)
L. canadensis (L.) Dumont (マツバウンラン)
L. genistifolia (L.) Mill. ssp. dalmatica (L.) Maire et Petitm. (キバナウンラン)
L. japonica Miq. (ウンラン), native only to Japan
L. pelisseriana (L.) Mill. (フタミウンラン)
L. purpurea (L.) Mill. (ヒメキンギョソウ)
L. vulgaris Mill. (ホソバウンラン)

[APG: Phrymaceae]

Mazus Lour. (ムラサキサギゴケ) in Japan


M. alpinus Masam. (タカネサギゴケ)
M. fauriei Bonati (セイタカサギゴケ)
M. goodenifolius (Hornem.) Pennell (ヒメサギゴケ)
M. miquelii Makino (ムラサキサギゴケ)
M. pumilus (Burm. f.) Steenis (トキワハゼ)
M. quadriprotuberans N. Yonez. (カワセミソウ)
M. stachydifolius (Turcz.) Maxim. (タチサギゴケ)

[APG: Phrymaceae]

Mimulus L. (ミゾホオズキ) in Japan


150 species of monkey-flowers and musk-flowers
M. cardinalis Dougl. ex Benth. (ベニバナミゾホオズキex)
M. guttatus Fisch. ex DC. (セイタカミゾホオズキex)
M. luteus L. (ニシキミゾホオズキex)
M. moniliformis Greene (アメリカミゾホオズキex)
M. moschatus Dougl. ex Lindl. (ニオイミゾホオズキex)
M. nepalensis Benth. (ミゾホオズキ)
M. sessilifolius Maxim. (オオバミゾホオズキ)
M. tenellus Bunge (ヒメミゾホオズキ)

[APG III: separated to Paulowniaceae (キリ科)]

Paulownia Siebold et Zucc. (キリ) in Japan


P. fortunei (Seem.) Hemsl. (ココノエギリ)
P. kawakamii T. Itô (タイワンギリ)
P. tomentosa (Thunb.) Steud. (キリ)

Pedicularis L. (シオガマギク) in Japan


P. adunca M.Bieb. ex Steven ssp. sachalinensis (Miyabe et T.Miyake) Ivanina (カラフトシオガマ)
P. apodochila Maxim. (ミヤマシオガマ)

f. albiflora Ohba (シロバナミヤマシオガマ)

P. capitata Adams (タマザキシオガマ)
P. chamissonis Steven
P. gloriosa Bisset et S. Moore (ハンカイシオガマ)

var. iwatensis (Ohwi) Ohwi (イワテシオガマ)
f. albiflora Takeda (シロバナノハンカイシオガマ)

P. ishidoyana Koidz. et Ohwi (ハルザキシオガマ)
P. keiskei Franch. et Sav. (セリバシオガマ)
P. koidzumiana Tatew. et Ohwi (ベニシオガマ)
P. labradorica Wirsing (チシマシオガマ)
P. lanata Cham. et Schltdl. (アイザワシオガマ)
P. mandshurica Maxim. var. coreana (Botati) Hurus. (イワシオガマ)
P. nipponica Makino (オニシオガマ)

f. alba M.Mizush. et Yokouchi (シロバナオニシオガマ)

P. ochiaiana Makino (ヤクシマシオガマ)
P. oederi Vahl (キバナシオガマ, s.l.)

ssp. heteroglossa (Prain) Pennell (キバナシオガマ)
var. yezoana (Nakai) Hurus. (ウルップシオガマ)

P. refracta (Maxim.) Maxim. (ツクシシオガマ)

f. albiflora T. Watan. ex T. Yamaz. (シロバナツクシシオガマ)

P. resupinata L. (シオガマギク, s.l.) P. rubinskii Kom. (ホソバシオガマ)
P. schistostegia Vvedensky (ネムロシオガマ)

f. rubriflora Ohba ex T. Yamaz. (カフカシオガマ)

P. spicata Pall. (ホザキシオガマ)
P. sudetica Willd. (ヤチシオガマ)
P. transmorrisonensis Hayata (ニイタカシオガマ)
P. venusta (Bunge) Schangin ex Bunge (オトメシオガマ)
P. verticillata L. (タカネシオガマ)

f. albiflora Makino (シロバナタカネシオガマ)

P. yezoensis Maxim. (エゾシオガマ)
oederi
P. oederi between Komakusa-daira Plain and Mount Akadake, central Hokkaido, on July 9 2014 (by Miyazaki N).

[APG: Plantaginaceae, s.l.]

Penstemon Mitch. (タルマエソウ, beard-tongue)


Lifeform: perennial forb - shrub
Distribution: east Asia - north America (one species is recorded from Japan
P. frutescens Lambert (タルマエソウ)

Scrophularia L. (ゴマノハグサ) in Japan


S. alata A. Gray (エゾヒナノウスツボ)
S. amgunensis F. Schmidt (イワゴマノハグサ)
S. buergeriana Miq. (ゴマノハグサ)
S. duplicatoserrata (Miq.) Makino (ヒナノウスツボ)

var. surugensis (Honda) Honda ex H. Hara (ナガバヒナノウスツボ)

S. grayanoides M. Kikuchi (ハマヒナノウスツボ)
S. incisa Weinm. (アツバゴマノハグサ)
S. kakudensis Franch. (オオヒナノウスツボ)

var. toyamae (Hatus. ex T. Yamaz.) T. Yamaz. (ツシマヒナノウスツボ)

S. koraiensis Nakai (チョウセンゴマノハグサ)
S. mandshurica Maxim. (マンシュウゴマノハグサ)
S. maximowiczii Gorschk. (ネバリゴマノハグサ)
S. modesta Kitag. (ヒメゴマノハグサ)
S. musashiensis Bonati (サツキヒナノウスツボ)

var. ina-vallicola Hid. Takah. (イナサツキヒナノウスツボ)

S. ningpoensis Hemsl. (ゲンジン)
S. takesimensis Nakai (タケシマヒナノウスツボ)

Sutera Roth (ステラ/バコパ)


Bacopa Aubl., waterhyssop
B. monnieri (L.) Wettst. (オトメアゼナ), in Ryukyu
B. procumbens (Mill.) Greenm.
B. rotundifolia (Michx.) Wettst. (ウキアゼナ)
Mecardonia Ruiz et Pav. (キバナオトメアゼナ), axilflower
M. procumbens (Mill.) Small (キバナオトメアゼナ), baby jump-up
Sutera Roth (ステラ)
not to be confused with the genus Bacopa
S. cordata (Thunb.) Kuntze
Chaenostoma Benth.
separated from Sutera
C. cordatum (Thunb.) Benth.

Verbascum L.ex (モウズイカ) in Japan


V. blattaria L. (モウズイカ)
V. nigrum L. (クロモウズイカ)
V. thapsus L. (ビロードモウズイカ)
V. virgatum Stokes (アレチモウズイカ)

[APG: Plantaginaceae]

Veronica L. (クワガタソウ, speedwell) in Japan


V. americana (Rafin.) Schwein. (エゾノカワヂシャ)
V. anagallisaquatica L. (オオカワヂシャ)
V. arvensis L. (タチイヌノフグリ)
V. chamaedrys L. (カラフトヒヨクソウ), exotic from Siberia and Sakhalin
V. cymbalaria Bodard (コゴメイヌノフグリ)
V. didyma Tenore var. lilacina (Hara) Yamazaki (イヌノフグリ)
V. hederaefolia L. (フラサバソウ), exotic
V. javanica Blume (ハマクワガタ), south to Izu Peninsula
V. japonensis Makino (ヤマクワガタ), Aichi Pref., RDB IB
V. longifolia L. (セイヨウトラノオ)
V. melissaefolia Poir. (ヒヨクソウ)
V. miqueliana Nakai (クワガタソウ), endemic

f. takedana Yamazaki (コクワガタ)

V. muratae Yamazaki (サンインクワガタ)
V. nipponica Makino (ヒメクワガタ), endemic to the Japan Sea side of central Honshu

var. sinanoalpina Hara (シナノヒメクワガタ)

V. onoei Franch. et Savat. (グンバイヅル)
V. opaca Fries (アレチイヌノフグリ), peduncle = 5 mm long
V. peregrina L. (ムシクサ)
V. persica Poir. (オオイヌノフグリ)
V. schmidtiana Regel ssp. schmidtiana (キクバクワガタ)
V. serpyllifolia L. (コテングクワガタ), exotic
V. stelleri Pallas var. longistyla Kitag. (エゾヒメクワガタ)
V. tenella All. (テングクワガタ)
V. undulata Wall. (カワヂシャ)
Gardening
V. gentianoides Vahl (リンドウクワガタ*)

[APG: Plantaginaceae]

Veronicastrum Heist. ex Fabr. (クガイソウ)


V. axillare (Siebold et Zucc.) T. Yamaz. (トラノオスズカケ)
V. formosanum (Masam.) T. Yamaz. (タカサゴルリトラノオ)
V. japonicum (Nakai) T. Yamaz.

var. australe (T.Yamaz.) T. Yamaz. (ナンゴククガイソウ)

f. albiflorum (Akasawa) T. Yamaz. (シロバナナンゴククガイソウ)

var. humile (Nakai) T. Yamaz. (イブキクガイソウ)
var. japonicum (クガイソウ)
f. album T. Yamaz. (シロバナクガイソウ)

V. kitamurae (Ohwi) T. Yamaz. (タロコソウ)
V. liukiuense (Ohwi) T. Yamaz. (リュウキュウスズカケ)
V. noguchii K. Uehara, K. Saiki et T. Ando (イスミスズカケ)
V. sibiricum (L.) Pennell

ssp. yezoense (H. Hara) T. Yamaz. (エゾクガイソウ)

V. simadae (Masam.) T. Yamaz. (タカサゴトラノオ)
V. tagawae (Ohwi) T. Yamaz. (キノクニスズカケ)
V. tubiflorum (Fisch. et C. A. Mey.) H. Hara (ヤナギバトラノオ)
V. villosulum (Miq.) T. Yamaz. (スズカケソウ)
フッター